Điều đầu tiên trước khi trả lời cho câu hỏi ý nghĩa cuộc sống này là gì, thì tôi muốn hỏi ngược lại bạn: tại sao bạn lại đặt câu hỏi đó vào lúc này? Đó mới thực sự là vấn đề của người tìm kiếm câu trả lời cho câu hỏi về ý nghĩa cuộc đời, chứ không hẳn bạn muốn tìm câu trả lời thực sự.

Tôi nhận được khá nhiều câu hỏi tương tự kiểu như vậy, nào là tính “không” trong đạo Phật là gì? Có ma quỷ, thế giới tâm linh hay không? Cuộc sống sau khi chết có hay không?… Thì thường tôi sẽ hỏi lại về tình trạng của người hỏi hiện tại ra sao trước khi trả lời vào nội dung câu hỏi. Thậm chí sau khi đi sâu hơn vào tình trạng của người đặt câu hỏi, câu trả lời cho câu hỏi ban đầu không còn quan trọng nữa.

Đa số những người hỏi những câu hỏi có tính “siêu hình” như vậy đều đang gặp phải một vấn đề gì đó trong đời sống mà chưa thoát ra được. Vấn đề đó có thể là sức khỏe, tinh thần, tiền bạc, các mối quan hệ… thì họ bắt đầu đi tìm những câu trả lời về ý nghĩa cuộc sống để xoa dịu, trấn an, tránh né cái vấn đề thực sự họ đang gặp phải. Và khi giải quyết được những vướng mắc trong TÂM họ thì họ trở nên rất thoải mái, và “mặc xác” việc đời có ý nghĩa gì.

 

Quay trở lại với câu hỏi: ý nghĩa cuộc sống là gì?

Tôi tạm chia con người ra thành 3 phần: thân thể, tâm trí và tâm thức. Vậy nhu cầu muốn biết ý nghĩa cuộc sống là gì thuộc về mong muốn của tâm trí. Vậy tại sao tâm trí lại muốn xác định điều này? Bởi vì tâm trí của bạn đang cần 1 điểm tựa, 1 mục tiêu. Khi bạn chán ngán với các giá trị bề ngoài, không bền vững, bạn bắt đầu quay vào bên trong, đó là nhu cầu tự nhiên của con người ở một giai đoạn nào đó của đời sống – nhu cầu hướng đến một điều gì đó cao hơn.

Nhưng ý nghĩa của cuộc sống không thể xác định bởi tâm trí, ta không thể biết được ý nghĩa cuộc sống là gì. Ngay từ câu hỏi ban đầu đã sai, bởi vì nó phản ánh điều mặc định trong đầu người hỏi. tâm trí không đủ khả năng để biết được ý nghĩa cuộc sống, vì tâm trí không đủ sức, đây là phần việc của thân thể và tâm thức. Có đôi lúc trong cuộc sống bạn nghĩ rằng một hướng đi nào đó chính xác là ý nghĩa, là định mệnh đời bạn, nhưng một thời gian bạn lại thấy không phải thế. Bởi vì tâm trí của bạn nó thay đổi vô thường.

Khi thân thể trải nghiệm, tâm thức quan sát và những ý nghĩ trong đầu bạn lắng đọng xuống – đấy đích thực là ý nghĩa cuộc đời bạn. Có nghĩa rằng, ý nghĩa cuộc sống là thứ bạn phải kinh nghiệm chứ không phải là thứ để bạn kết luân bằng tâm trí. Và bất kỳ khi nào bạn xác định ý nghĩa cuộc đời bằng ý nghĩ hoặc bạn nói ra, thì nó đớn giản là không đúng – vì như tôi vừa nói, tâm trí không thể nắm bắt được ý nghĩa cuộc sống, mà nó là vấn đề của kinh nghiệm và bạn cần nếm trải.

 

Điều bạn có thể làm để thấy ý nghĩa cuộc sống!

Đấy là tỉnh thức, và chỉ có thông qua tỉnh thức bạn mới có thể thấy, kinh nghiệm được cái gọi là “ý nghĩa cuộc sống”. Bạn cần thực tập tỉnh thức ngay từ bây giờ, bạn sẽ nếm được cái gọi là ý nghĩa cuộc sống đó.

 

(xem thêm bài: tỉnh thức là gì?)

(Sách Gặp Chính Mình – hướng dẫn sống tỉnh thức)